Yeni Başlayanlar İçin Filament Seçim Rehberi: PLA, ABS, PETG ve TPU
Yeni Başlayanlar İçin Filament Seçim Rehberi: PLA, ABS, PETG ve TPU
3D yazıcıya yeni başlayanların en çok zorlandığı konulardan biri filament seçimidir. Yazıcıyı kurmak nispeten kolaydır; asıl farkı yaratan doğru 3D yazıcı filament tercihi olur. Yanlış filament seçimi; baskı hataları, tabla tutunma problemleri, çatlama, ipliklenme ve boşa harcanan zaman anlamına gelir.
Bu rehberde, yeni başlayanlar için filament türlerini net şekilde ele alacağız. Hangi projede hangi filament kullanılmalı, PLA mı PETG mi daha mantıklı, ABS neden zor, TPU kimler için uygun gibi sorulara doğrudan cevap vereceğiz.
Filament Nedir? Kısaca Temel Mantık
Filament, FDM tipi 3D yazıcılarda kullanılan baskı malzemesidir. Genellikle 1.75 mm veya 2.85 mm çapında makaralar halinde satılır. Yazıcı, bu filamentleri eriterek katman katman nesne üretir.
Ancak her 3D yazıcı filament aynı değildir. Malzemenin:
- Eriyen sıcaklığı
- Esnekliği
- Dayanıklılığı
- Baskı zorluğu
birbirinden farklıdır. Bu yüzden “tek filament her iş için uygundur” gibi bir durum yoktur.
Yeni Başlayanlar İçin Filament Seçimi Neden Önemli?
Yeni başlayan biri için amaç şudur:
- Sorunsuz baskı almak
- Ayarlarla boğuşmamak
- Yazıcıdan soğumamak
Yanlış filament seçimi, yeni kullanıcıyı hızlıca bezdirir. Bu yüzden yeni başlayanlar için filament seçiminde şu kriterler öne çıkar:
- Düşük baskı sıcaklığı
- Tabla tutunma problemi olmaması
- Kapalı kasa zorunluluğu gerektirmemesi
- Ayar toleransının geniş olması
Bu kriterlere uyan ilk filament türü PLA’dır. Ancak tek seçenek değildir.
PLA Filament: Yeni Başlayanlar İçin En Güvenli Seçim
PLA (Polylactic Acid), mısır nişastası gibi biyobazlı hammaddelerden üretilir. Filament seçimi yaparken yeni başlayanlara ilk önerilen malzeme neredeyse her zaman PLA’dır.
PLA Filament Özellikleri
- Baskı sıcaklığı: 190–220°C
- Tabla sıcaklığı: 0–60°C
- Koku: Yok denecek kadar az
- Baskı zorluğu: Çok düşük
PLA Neden Yeni Başlayanlar İçin İdeal?
- Tabla tutunması iyidir
- Çatlama yapmaz
- Ayar toleransı yüksektir
- Hemen her 3D yazıcıyla uyumludur
Eğer “ilk defa 3D yazıcı aldım, hangi filament kullanılmalı?” diye soruyorsan, cevap nettir: PLA filament.
PLA Nerelerde Kullanılır?
- Dekoratif objeler
- Prototipler
- Eğitim amaçlı baskılar
- Figürler ve maketler
PLA dış ortam ve yüksek sıcaklık için uygun değildir. Arabanın içinde bırakılan PLA baskılar eğilebilir.
ABS Filament: Dayanıklı Ama Zor
ABS (Akrilonitril Bütadien Stiren), LEGO parçalarının üretildiği plastik türüdür. Dayanıklıdır ancak yeni başlayanlar için filament listesinde genellikle alt sıralarda yer alır.
ABS Filament Özellikleri
- Baskı sıcaklığı: 230–260°C
- Tabla sıcaklığı: 90–110°C
- Koku: Keskin
- Baskı zorluğu: Yüksek
ABS Neden Yeni Başlayanlar İçin Zor?
- Çatlama (warping) riski çok yüksektir
- Kapalı kasa gerektirir
- Tabla tutunması zayıftır
- Ortama koku yayar
Bu nedenle ilk filament olarak ABS önerilmez. Ancak hangi filament kullanılmalı sorusu dayanıklılık odaklı soruluyorsa, ABS hâlâ güçlü bir alternatiftir.
ABS Nerelerde Kullanılır?
- Mekanik parçalar
- Darbe dayanımı gerektiren objeler
- Isıya maruz kalacak ürünler
PETG Filament: PLA ile ABS Arasında Dengeli Bir Seçenek
PETG, PLA kadar kolay, ABS kadar dayanıklı olmaya çalışan bir 3D yazıcı filament türüdür. Son yıllarda popülerliği ciddi şekilde artmıştır.
PETG Filament Özellikleri
- Baskı sıcaklığı: 220–250°C
- Tabla sıcaklığı: 70–90°C
- Koku: Çok az
- Baskı zorluğu: Orta
PETG Kimler İçin Uygun?
- PLA’yı öğrenmiş kullanıcılar
- Biraz daha dayanıklı baskılar isteyenler
- Dış mekâna uygun parça basmak isteyenler
Yeni başlayanlar PETG ile baskı alabilir ama PLA’dan sonra geçmeleri daha mantıklıdır.
PETG Nerelerde Kullanılır?
- Şişe tutucular
- Mekanik parçalar
- Dış ortam ekipmanları
- Suya dayanıklı objeler
TPU Filament: Esnek Ama Sabır İster
TPU, esnek filament türüdür. Telefon kılıfları, contalar ve esnek parçalar için kullanılır. Ancak filament seçimi yaparken yeni başlayanlara genellikle önerilmez.
TPU Filament Özellikleri
- Baskı sıcaklığı: 210–240°C
- Tabla sıcaklığı: 40–60°C
- Esneklik: Yüksek
- Baskı zorluğu: Yüksek
TPU Neden Zor?
- Filament besleme sorunları yaşanır
- Direct drive extruder tercih edilir
- Baskı hızı çok düşüktür
Yeni başlayan biri için TPU genellikle hayal kırıklığıyla sonuçlanır. Bu nedenle “ilk filament” olmamalıdır.
Hangi Filament Kullanılmalı? Hızlı Karar Tablosu
| Kullanıcı Seviyesi | Önerilen Filament |
| Yeni başlayan | PLA |
| Orta seviye | PETG |
| Dayanıklılık | ABS |
| Esnek parça | TPU |
Filament Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Diğer Faktörler
1. Yazıcının Donanımı
Her 3D yazıcı her filamentle uyumlu değildir. Örneğin:
- Kapalı kasa yoksa ABS risklidir
- Bowden sistemde TPU zordur
2. Filament Kalitesi
Ucuz ve nemli filamentler, en iyi yazıcıyı bile zorlar. Güvenilir markalar tercih edilmelidir.
3. Nem ve Saklama
Filamentler nem çeker. Nemli filament:
- Patlama sesi yapar
- Katman kalitesini bozar
Filament kurutucu veya vakumlu saklama önerilir.
Yeni Başlayanlar İçin 3D Yazıcı Filament Önerisi
Eğer hiçbir şey bilmiyorsan ve sadece düzgün baskı almak istiyorsan:
- PLA filament al
- 1.75 mm çap tercih et
- Orta kalite, bilinen marka seç
- Açık renklerle başla (beyaz, gri)
Deneyim kazandıkça PETG’ye, sonra ihtiyaca göre ABS veya TPU’ya geç.
Filament Seçimi Baskı Kalitesinin %50’sidir
3D yazıcı dünyasında başarı, doğru filament seçimi ile başlar. Yeni başlayanlar için filament tercihi ne kadar sade ve hatasız olursa, öğrenme süreci o kadar keyifli olur.
Özetle:
- İlk filament: PLA
- Dayanıklılık: PETG / ABS
- Esneklik: TPU
“Hangi filament kullanılmalı?” sorusunun tek bir cevabı yok ama yanlış seçimler var. Bu rehberi baz alırsan o hataları yapmazsın.